Alfabet
Het Romeinse alfabet
Niet te verwarren met Romeinse cijfers: dit is het gewone schriftalfabet dat de Romeinen gebruikten om Latijn te schrijven. Zeven van de 23 letters komen toevallig ook voor als cijfersymbool.
gemarkeerde letters (I, V, X, L, C, D, M) zijn ook Romeinse cijfers.
23 letters, geen J, U of W
Het klassieke Latijnse alfabet dat de Romeinen gebruikten telde 23 letters — ons huidige alfabet heeft er 26. J, U en W ontbraken: die ontstonden pas in de middeleeuwen als aparte vormen van I en V. In klassiek Latijn deed de letter I dienst voor zowel de klinker i als de medeklinker j-klank, en V voor zowel de klinker u als de medeklinker w/v-klank.
Waarom zeven letters ook cijfers zijn
I, V, X, L, C, D en M zijn gewone letters uit het alfabet die toevallig óók als getalsymbool zijn gaan dienen — vermoedelijk omdat hun vorm al leek op bestaande telsymbolen (I op een kerfstreep, V en X op vinger-tellingen) of omdat ze de eerste letter waren van het Latijnse woord voor het getal (C van centum = honderd, M van mille = duizend). Zie de geschiedenispagina voor de volledige achtergrond.
Veelgestelde vragen
- Waarom ontbreken J, U en W in het klassieke Romeinse alfabet?
- Die letters ontstonden pas in de middeleeuwen als aparte vormen van I en V. Klassiek Latijn gebruikte I ook voor de J-klank en V ook voor de U-klank; W bestond nog helemaal niet.
- Kan ik mijn naam vertalen naar Romeinse cijfers?
- Niet echt — Romeinse cijfers zijn een getallenstelsel, geen alfabet-vervanging. Alleen namen die toevallig uit de zeven cijferletters (I, V, X, L, C, D, M) bestaan geven een leesbaar resultaat, en zelfs dan heeft dat geen wiskundige betekenis, puur decoratief.
- Is het Griekse alfabet hetzelfde als het Romeinse?
- Nee, het zijn twee verschillende alfabetten, al stammen beide via het Etruskisch/Foenicisch uiteindelijk van dezelfde oorsprong af. Grieks heeft eigen tekens (α, β, γ...) en een heel ander cijfersysteem dan de Romeinse cijfers.